Καλλιτεχνικό – Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα: 

Μπάλωμα |ένα βιωματικό εργαστήριο για την ελευθερία έκφρασης|

<Οι ιδέες μας βρίσκονται στα κενά σας>

* Το εργαστήριο απευθύνεται σε έφηβα άτομα, από 11 ως 18 ετών (ΣΤ Δημοτικού ως Γ Λυκείου).

* Το εργαστήριο έχει θέμα την ελευθερία έκφρασης στον δημόσιο βίο.

Για τη χρονιά 2025 – 2026 η ΚοινΣΕπ patchwork υλοποιεί την πρώτη της παραγωγή βιωματικού εργαστηρίου για έφηβα άτομα. Το όνομα του εργαστηρίου δε θα μπορούσε να είναι άλλο από το σύμβολο της δημιουργίας της, το Μπάλωμα.

patchwork  σημαίνει Μπάλωμα, όπως εκείνο το είδος προληπτικής λογοκρισίας που σε πολιτικές περιόδους ελέγχου της έκφρασης, “μπάλωνε” σημεία άρθρων και έργων τέχνης, καλύπτοντας τα με τα λεγόμενα “λευκά μπαλώματα – κενά”, προκειμένου αυτά να μην κυκλοφορήσουν δημόσια.

Πρόκειται για μια συμμετοχική δράση στους ελεύθερους χώρους του σχολείου για την ελευθερία έκφρασης ιδεών.

Αφορμή και ερέθισμα του εργαστηρίου θα αποτελέσουν έργα τέχνης και λόγου που έχουν λογοκριθεί. Έργα και δράσεις που λογοκρίθηκαν και τέθηκαν στη σιωπή και στο σκοτάδι, θα αποκτήσουν τον χώρο και την παρουσία που τούς στερήθηκε.

Μέσα από μια βιωματική εμπειρία το εργαστήριο θα διερευνήσει έννοιες, όπως αυτές της “ελεύθερης έκφρασης”, της “πειθάρχησης της έκφρασης”, του “δημόσιου βίου”, της “ιστορικής μνήμης” και της “ιστορικής λήθης”.

Όπως διαβάζουμε στο πρώτο κεφάλαιο του λογοκριμένου το 1990 σχολικού βιβλίου ά λυκείου “Ιστορία του ανθρώπινου γένους” του Λευτέρη Σταυριανού, ο Άγγλος συγγραφέας Χ.Γουέλς είχε πει ότι η ανθρώπινη ιστορία έχει γίνει ένας αγώνας δρόμου ανάμεσα στη μόρφωση και στην καταστροφή. Στόχος είναι να μάθουμε πώς να αποφύγουμε την καταστροφή.

Στα εργαστήρια θα συγκεντρωθεί εποπτικό υλικό από σκέψεις και δημιουργίες των μαθητ(ρι)ών, που θα αξιοποιηθεί στη δημιουργία ενός συλλογικού καλλιτεχνικού έργου (βίντεο ή/και φωτοκολάζ) που θα είναι διαθέσιμο για όλα τα σχολεία που θα έχουν συμμετάσχει.

Στο πρόγραμμα τα έβηβα άτομα θα προσεγγίσουν ερωτήματα, όπως:

• Έχουμε ιδέες που δεν τις έχουμε εκφράσει;
• Τί εμποδίζει και σταματά την ελευθερία έκφρασης μου;
• Είναι το σχολείο ένας ελεύθερος χώρος ιδεών;
• Τί σημαίνει “Είμαι πολιτικά παρών στην καθημερινότητα μου;”
• Πώς συνδέεται η ελευθερία έκφρασης με τον δημόσιο βίο;
• Πώς δημιουγείται η πολιτική της μνήμης και πώς η πολιτική της λήθης; 

Στο εργαστήριο θα αξιοποιηθούν οι παρακάτω θεατρικές τεχνικές:

• Θέατρο της Επινόησης
• View Points
• Δημιουργική γραφή
• Θέατρο Εικόνας
• Θέατρο Εφημερίδας

Καλλιτεχνικοί – εκπαιδευτικοί στόχοι του εργαστηρίου:

• Ο πειραματισμός με διαφορετικές καλλιτεχνικές μεθόδους και τεχνικές.
• Η αναγνώριση της πολιτικής διάστασης της τέχνης.  
• Η αναγνώριση της αξίας της ελευθερίας έκφρασης.
• Η σύνδεση της ελευθερίας της έκφρασης με τις εκάστοτε κοινωνικοπολιτικές ιστορικές συνθήκες.
• Η καλλιέργεια δεξιοτήτων, όπως η παρατηρητικότητα, η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη, η ενσυναίσθηση και η ανάπτυξη πρωτοβουλίας.

Βασικές Πληροφορίες Καλλιτεχνικού Εργαστηρίου:

• Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ομάδες έφηβων ατόμων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή πολιτιστικών συλλόγων. Στην ομάδα θα μπορούν να συμμετέχουν έως 40 άτομα.
• Η προτεινόμενη διάρκεια του εργαστηρίου είναι από 2 ως 3 διδακτικές ώρες (ανάλογο με τη διαθεσιμότητα του εκάστοτε σχολείου).
• Τεχνικός εξοπλισμός: η δυνατότητα προβολής αρχείων εικόνας και βίντεου μέσω προτζέκτορα.
• Κόστος Εργαστηρίου: για σχολεία και ομάδες εντός Αττικής 5 ευρώ ανά παιδί. Το εργαστήριο υλοποιείται με ελάχιστη συμμετοχή 30 παιδιά ή 150 ευρώ, ανεξαρτήτου αριθμού παιδιών.
• Το εργαστήριο ταξιδεύει και στην Επαρχία κατόπιν προγραμματισμού και συνεννόησης.
• Το εργαστήριο μπορεί να συνδεθεί με τα μαθήματα της Έκθεσης Έκφρασης, της Ιστορίας και της Κοινωνικής – Πολιτικής Παιδείας. Επιπλέον, μπορεί να συνδεθεί με τις Δράσεις Ενεργού Πολίτη (Στόχος 4: Ποιοτική Εκπαίδευση, Στόχος 10: Λιγότερες Ανισότητες, Στόχος 16: Ειρήνη, Δικαιοσύνη και Ισχυροί θεσμοί, Στόχος 17: Συνεργασία για τους στόχους)

Για να κλείσετε ένα εργαστήριο στο σχολείο σας στείλτε ένα email στο patchworkkoinsep@gmail.com με θέμα “Ενδιαφέρον για το βιωματικό εργαστήριο εφήβων, Μπάλωμα”. Στο σώμα του κειμένου να αναφέρετε το ονοματεπώνυμο σας, το σχολείο στο οποίο εργάζεστε και ένα τηλέφωνο επικοινωνίας. Εμείς θα επικοινωνήσουμε άμεσα μαζί σας.

Παραγωγή και υλοποίηση εργαστηρίου: patchwork ΚοινΣΕπ

Σxεδιασμός καλλιτεχνικού εργαστηρίου: Δέσποινα Μιτσιάλη (εκπαιδεύτρια & εμψυχώτρια ομάδων, πολιτική επιστήμων, διαχειρίστρια patchwork ΚοινΣΕπ )

Εμψύχωση εργαστηρίου: Ιωάννα Μάντζαρη, Δέσποινα Μιτσιάλη